De overwinning kent vele vaders, maar verlies is een weeskind, is een oud gezegde. Het drama van de Hoekse Lijn lijkt er een schoolvoorbeeld van te zijn. Je vraagt je af waarom de lijn niet officieel hernoemd wordt tot “Hoeks Debacle”. Ligt veel lekkerder in de mond. Één wethouder is vertrokken, en de rest roept “ik wist het niet” of, erger nog, haalt de schouders op.

De Nederlandse Spoorwegen stoppen met de lijn Rotterdam – Hoek van Holland (strand). De NS wil blijkbaar alleen rendabele lijnen. Je vraagt je af wat dat voor een groot aantal lijnen buiten de Randstad betekent. De forenzen die dagelijks de lijn nemen zijn niet genoeg voor de NS, die alleen volgepropte treinen lijkt te willen. Het wordt een metrolijn, geëxploiteerd door de RET. Waarom Arriva of een andere treinaanbieder deze klus niet wilde doen is onduidelijk. Arriva exploiteert ondertussen wel een waterbus, die een uitkomst lijkt te zijn voor mensen die niet als sardines in bussen gepropt willen staan.

Dat Schiedam iets moet betalen voor eigen wensen, dat is helder. Een extra tunneltje of extra wensen op een station: redelijk. Dat Rotterdam als opdrachtgever nu het leeuwendeel van de extra kosten van het debacle voor zijn rekening neemt, vinden wij niet meer dan normaal. Simpel gezegd .. wie de billen brandt, u weet wel. Nou ja, niet helemaal, de MRDH gaat ook meebetalen. We zien u kijken, “de WIE”?

Dit samenwerkingsverband voor onder andere het openbaar vervoer in de “Metropoolregio Rotterdam – Den Haag” (afgekort MRDH) kent 23 gemeenten en omvat grofweg de lijn Rotterdam, Delft, Den Haag en dan langs de kust weer naar beneden. Een soort miniprovincie in de provincie. De MRDH draagt 27,5 miljoen bij aan de extra kosten voor de Hoekse lijn. Niet alle 23 gemeenten hebben direct baat bij de Hoekse lijn: alleen Rotterdam en de Waterweg gemeenten. Voor de overige gemeenten geldt: ze zoeken het maar uit aan die Waterweg.

De MRDH heeft geen eigen inkomsten, maar wordt betaald door afdrachten van de gemeenten en subsidies die ze krijgen. Uiteindelijk betaalt de burger door deze afdrachten de rekening. De wethouder van Rotterdam, de heer Pex Langenberg, moest door de tegenslagen aftreden. Ik vermoed dat een aantal van de 23 gemeenten nu wel rechtop gaan zitten met die extra kosten. De kosten van “ze zoeken het maar uit”. In sommige gemeenten worden al vragen gesteld over de samenwerking.

Het SLV stelt dat naast de wethouders van de drie Waterweg gemeenten ook de andere wethouders binnen de MRDH niet opgelet hebben en onvoldoende zijn blijven doorvragen over de risico’s van het project. In december 2016 was al bekend dat het traject achter liep: het is dus niet zo dat we volledig verrast waren. De eerste deadline werd niet gehaald, en de tweede ook niet. Er was geen reden tot zorg, klaarblijkelijk. Totdat het gebeuren op straat kwam, en toen wist men niet hoe snel men zich moest distantiëren of het moest bagatelliseren.

Een paar kleine vraagjes: Wie heeft hierover meebeslist? Wie heeft de -tekortschietende- voorbereiding afgetekend? Waar zijn de voortgangsrapportages naar toe gegaan? Wie hadden het dus kunnen weten? Hoeveel wethouders hebben op basis van de feiten gezegd “Zeg, vriend, kun jij eens uitleggen hoe die vertragingen in elkaar zitten?” of “volgens mij klopt dit niet”? Hoeveel hebben hun zorg geuit of misschien even met de provincie gebeld met het bericht “Ik heb hier een vaag gevoel bij”? Of gaan we roepen “Rotterdam zou het regelen”. Meelopen is altijd makkelijk, maar de verantwoording afschuiven is een heel ander verhaal. Nog een oudhollands gezegde: “je smoesjes zijn goed, maar je praatjes deugen niet”.

Het SLV stelt dat we allemaal actief op sleeptouw zijn genomen door een eigenzinnige gemeente (u weet wel, zij van hiernaast) die het klusje wel even zouden klaren. Dit onder leiding van een wethouder die nu handig van het toneel verdwenen is, een rekening van 90 miljoen en een debacle achterlatend. Gesuggereerd wordt “het geld was over”, dus het valt allemaal wel mee. Er zijn dagen dat we het niet in de achterzak hebben, en zoals de VVD Maassluis correct opmerkt “Het gaat wel om gemeenschapsgeld”. Hoe je ook rekent: er wordt weer ijverig door overheidsorganen gestrooid met het geld van de burger, want die betalen uiteindelijk de rekening. Nou ja, “overheidsorgaan”: wat de MRDH is voor een ding is zelfs in politiek Den Haag niet altijd geheel duidelijk.

Schiedamse belangen zijn gediend met wethouders die duidelijk en open over deze kwestie zijn, en krachtiger voor de belangen gaan. Wethouders die niet bang zijn om binnen een regionaal “gespreksgroepje” de gebeten hond te zijn, omdat ze weten dat ze het belang van de eigen inwoners dienen. Wethouders die aan de klok hangen als het fout dreigt te gaan. Als wij de vraag stellen “wat heeft de Schiedamse burger aan de kosten van deze extra investering die letterlijk niks heeft opgeleverd?”, dan kunt u die volgens mij redelijk helder zelfs beantwoorden.

Het wordt tijd in Schiedam en in Den Haag om dat MRDH eens onder de loep te gaan nemen. In Schiedam weten we wel welke vragen dan belangrijk zijn: Wat heeft het MRDH onder de streep de Schiedammer opgeleverd? En dan doen we niet moeilijk, laten we zeggen per eind december 2017. Werkgelegenheid? Investeringen? Mobiliteit? Minder files? Beter OV? En hoe steekt dat af ten opzichte van wat de buren er aan over houden? U weet wel, “die” buren.

Oh, nog een laatste vraag: naar wie kunnen we de rekening sturen voor de verkwanseling van er in gestoken tijd en het geduld van de forenzen dat nu weer op de proef gesteld wordt?